پزشکی بازساختیسلول های بنیادی

ترمیم بینایی به کمک سلول‌های بنیادی

پزشکی بازساختی، حوزه‌ی امیدوارکننده‌ای بر پایه‌ی سلول‌های بنیادی است که هم‌اکنون فعالیت‌های گسترده‌ای در آن انجام می‌پذیرد و توانسته است در زمینه‌ی ترمیم آسیب‌های مرتبط با چشم نیز ورود پیدا کند.


در نوامبر 2015، هنگامی که انفجار بزرگی در کارخانه‌ای واقع در نیجریه رخ داد، کارگر نیجریایی به نام ابراهیم از ناحیه‌ی چشم و صورت دچار آسیب‌دیدگی شدید شد به طوری که بینایی خود را از دست داد. هنگامی که او در کارخانه مشغول مخلوط کردن مواد شیمیایی با یکدیگر بود، ناگهان انفجار عظیمی رخ داد و او عمیقاً از ناحیه‌ی صورت و چشمان دچار آسیب شد. در می 2017 در حالی که او مراحل بحرانی این حادثه را پشت سر گذرانده بود با پیوند سلول‌های بنیادی که از پدرش دریافت شده بود، مجدداً بینایی خود را به دست آورد.

به گفته‌ی محققان، این روش که «پیوند سلول بنیادی لیمبوس» نامیده می‌شود، نسبتاً جدید است و دارای پتانسیل باورنکردنی جهت استفاده در درمان بیماری‌های چشمی است که از آسیب سلول‌های بنیادی لیمبوس منشأ می‌گیرند. سلول‌های بنیادی لیمبوس، گروهی از سلول‌ها هستند که می‌توانند تحت شرایط درمانی ویژه به سلول‌هایی بالغ و خاص که برای ترمیم بافت قرنیه مناسبند، تبدیل شوند.

چشم از لایه‌ای به نام صلیبیه و لیمبوس تشکیل شده است. لیمبوس درواقع حلقه‌ای است که اپیتلیوم قرنیه را احاطه کرده و با لایه‌ی نازکی از اشک پوشیده شده است. اپیتلیوم قرنیه به دلیل داشتن سلول‌های بنیادی در طول حیات به طور مداوم خود را بازسازی می‌کند. سلول‌های بنیادی قرنیه در لیمبوس، نزدیک اتصال میان صلیبیه و اپیتلیوم قرار دارند. امروزه، پزشکان با استخراج سلول‌های بنیادی از فرد بیمار یا بافت بدن فرد مرده یا فرد دهنده‌ی در قید حیات و کشت آن‌ها و در نهایت پیوند مستقیم به فرد بیمار، به نتایج ارزنده‌ای دست یافته‌اند.

 پزشکان، لایه‌ی نازکی از سلول‌های بنیادی لیمبوس استخراج شده از  پدر ابراهیم را کشت دادند و مستقیماً به قرنیه‌ی سوخته‌ی او، با اندکی مداخله‌ی خارجی، پیوند زدند. پس از آن، ابراهیم توانست بدون کمک گرفتن از فرد دیگر، به تنهایی راه برود. اگرچه او پس از گذشت مدت زمان‌ی از وقوع آن حادثه، هنوز بینایی خود را به طور کامل بدست نیاورده است.

برخلاف قرنیه، شبکیه‌ی چشم که در بخش پشتی چشم واقع شده است، فاقد سلول‌‌های بنیادی است. از این رو  برای درمان اختلالات مربوط به این بخش، باید آن‌ها را در آزمایشگاه تولید کرد. کشف این روش در ابتدا توسط یک محقق ژاپنی در سال 2006 صورت گرفت و اکنون در هند به طور گسترده‌ای انجام می‌پذیرد.

سلول‌های بالغ را می‌توان با اندکی مداخله به سلول‌های تمایز نیافته یا پرتوان مبدل ساخت. این روش «بازبرنامه‌ریزی سلول‌های سوماتیک» نامیده می‌شود. در این حالت، سلول‌های بالغ با دوباره برنامه‌ریزی و فعال‌نمودن 4 ژن که مسئول تولید فاکتورهای ویژه‌ای هستند به سلول‌های پرتوان تبدیل می‌شوند.

علی‌رغم تمامی تلاش‌ها و تحقیقات صورت‌گرفته در حوزه‌ی سلول‌های بنیادی، این بخش همچنان جای پیشرفت دارد. به ویژه در آفریقا که هنوز در مراحل اولیه‌ی این تحقیقات قرار گرفته است.

منبع خبر
لینک مقاله

برچسب‌ها
نمایش بیشتر

نوشته‌های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هشـتاد شـش + = نـود سـه

دکمه بازگشت به بالا
EnglishIran
بستن
بستن