محصولات غذایی GMOمهندسی ژنتیک

مهندسی ژنتیک، تکنولوژی پیشرفته ای برای حیوانات مزرعه ای

گیاهانی که اصلاح ژنتیکی یا ویرایش ژنتیکی شده اند، با یک نبرد دشوار در حرکت از اثبات مفهوم تا مصرف بر روی میزهای شام مواجه هستند˓ بنابراین حتما حیوانات اصلاح یا ویرایش ژنتیکی شده در برابر کوه بزرگی از مشکلات قرار دارند!


حیوانات اصلاح یا ویرایش ژنتیکی شده ای که تا کنون توانسته اند بازاری برای عرضه خود بسازند شامل موارد زیر می شوند:

ماهی های درخشان فلوئوروسنت˓ داروهای ساخته شده از شیر بزها و خرگوشهایی که ویرایش ژنتیکی شده اند و پشه های اصلاح ژنتیک شده ای که در برزیل و جاهای دیگر برای از بین بردن تجمع پشه های آئدس (Aedes) حامل ویروس زیکا و همچنین تب دنگ یا استخوان شکن˓ تب chikungunya و تب زرد می باشند. اما استفاده از حیوانات اصلاح ژنتیکی شده به عنوان ذخیره غذایی موضوع دیگری است.

تا کنون تنها گونه ی جانوری که مصرف غذایی دارد و در پایان مسیر انتقال به بازار قرار دارد، ماهی سالمون اصلاح ژنتیک شده است. ورود غذاهایی با این فناوری در سفره ی مردم با مشکلاتی روبروست. تا کنون تکنولوژی های دیگری مانند تلفن همراه که در، به دلیل تبلیغات مناسب و پذیرش عمومی، هنگام ورود به بازار، مورد پذیرش عموم گرفت. ولی تا کنون بر سر راه فروش و عرضه ماهی های اصلاح ژنتیک شده موانعی وجود دارد.

در همین حال دیگر حیوانات مختلف اصلاح ژنتیک شده نویدهای خوبی را از خود در پژوهش ها نشان داده اند که همراه با مزایای بالقوه ای مانند تولید غذای کارآمد و موثر (همچون سالمون اصلاح شده) کاهش اثرات زیست محیطی˓ بهبود رفاه و آسایش حیوانات و منافع بهداشتی برای انسان هایی که گوشت مصرف می کنند˓بوده است. اما این تکنولوژی در نوعی از عدم قطعیت بابت آن که آیا همیشه ساختن هر چیزی به اندازه ماهی های سالمون طول می کشد یا نه فعلا برای ورود به بازار منتظر مانده است.

رفع موانع ورود حیوانات اصلاح ژنتیک شده به بازار

حیوانات تولید شده توسط علم زیست فناوری می تواند در مراحل تحقیق و پژوهش از حرکت بازداشته شوند، یا اینکه به دلایل مختلف از ورود به بازار مواد غذایی منع شوند. بسیاری از چشم انداز های در ارتباط با حیوانات اصلاح شده، تنها توسط دانشمندان عمومی توسعه داده شده است˓ بنابراین کمبود سرمایه برای عملی کردن تحقیقات در مقیاس های بزرگ و ورود محصولات به بازارهای مصرف وجود دارد و در مراحل بعدی موانع سیاسی مطرح هستند. در اینجا پرونده ی ماهی های سالمون یکی از مواردی است که به بررسی آن می پردازیم. این ماهی ها رسما از اواخر سال 2015 که مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا برای ورود به ذخیره غذایی قرار گرفته اند وارد لیست مواد غذایی شده اند اما تا زمانی که براساس دستورالعمل هایی که سازمان غذا و دارو باید ایجاد کند˓ علامتگذاری و برچسب گذاری نشده اند˓ نمیتوانند وارد بازارهای مصرف آمریکا شوند. در تمامی حالات ممکن،  این ماهی ها پس از پشت سر گذاشتن آخرین موانع آزاد می شوند،  ولی موضوع این است که پس ازسال ها تاخیر پیش آمده به علت بحث های عمومی ای که فاقد هر گونه مبنای منطقی بوده اند به چنین نتیجه ای رسیدیم.

نگرانی های اصلی بیان شده توسط منتقدان در رابطه با این ماهی های اصلاح ژنتیک شده (توسط شرکت AquaBounty Technologies) چیست؟ همراه تمام محصولات اصلاح ژنتیکی شده˓ چه گیاهی و چه حیوانی˓ نگرانی هایی درباره ی چشم اندازها و پیش بینی هایی راجع به اثرات زیست محیطی در مرکز توجهات قرار گرفته اند که باتوجه به رقابتی(برای غذا و فضا و …) که بین موجودات جدید و موجودات طبیعی که اصلاح و ویرایش نشده اند˓ به طور طبیعی اتفاق می افتد˓به وجود آمده اند. برخی نیز این نگرانی را دارند که خوردن این محصولات می تواند برای سلامت انسان مضر باشد. با آگاهی از این که موانع سیاسی ناشی از نگرانی های عمومی به وجود آمده˓ شروع کار ماهی های اصلاح شده (AquaAdvantage) برای رشد و تکثیر درون قفس های بسته همچون سیستم های جداگانه در پاناما (که بعد هم سایتی در کانادا ایجاد شد)انجام شد که درون آنها فرار ماهی ها از لحاظ فزیکی غیرممکن بود. صفت مهندسی شده ی سالمون های اصلاح ژنتیکی شده˓ که یک گونه از ماهی های آزاد اقیانوس اطلس است˓ توانایی رشد بسیار سریع حتی در آب های سرد است. بنابراین آن ها می توانند دو تا چهار برابر سرعتی که ماهی های وحشی برای رشد دارند˓ رشد کنند.  این یک مزیت˓ تنها در تنظیمات قفس هایی است که در آن مواد غذایی برای ماهی ها فوق العاده فراوان است، اما اگر ماهی ها از قفس های مخصوص فرار کنند این مزیت  تبدیل به یک نقطه ضعف برای آن ها می شود. علاوه بر این سالمون های AquAdvantage همگی از جنس مونث هستند و با استفاده از ژنوم تریپلوئید ایجاد می شوند. آن ها یک مجموعه اضافی از کروموزوم ها را دارند. این تحول صفت که در سالمون ها ایجاد شده آن ها را نابارور کرده است که همین ویژگی باعث می شود که پیوند آن ها با ماهی های وحشی اقیانوس غیرممکن باشد. بنابراین در ارتباط با پیوند برقرار کردن بین گونه های مختلف با سالمون های وحشی –سیاستمداران آلاسکایی در اتخاذ سند های چشم انداز خویش به حمایت از صنعت سالمون(ماهی) تعهد دارند– سالمون های اصلاح نژاد شده به هیچ عنوان نمی توانند با آن ها تولید مثل انجام دهند˓ حتی اگر این گونه ماهی ها نازا نباشند˓ با توجه به اینکه سالمون های وحشی از ژن کاملا متفاوتی هستند˓ باز هم این امر ناممکن است. به طور خلاصه لایه های امنیتی زیادی برای ساخت این سالمون های اصلاح شده در نظر گرفته شده است.

به این ترتیب پس از انجام مطالعات ایمنی که به دلیل عوامل سیاسی سال ها به تاخیر افتاد˓ سازمان غذا و دارو چیزی را اعلام کرد که انتظار می رفت:هیچ خطری برای انسان هایی که گوشت سالمون را مصرف می کنند وجود ندارد˓ چون که این ماهی ها از همتایان وحشی خود فقط در یک موضوع متفاوتند که آن هم رشد سریعتر در آب سرد است. علیرغم همه ی این ها˓ هنگامی که مساله سالمون های اصلاح ژنتیکی شده در اوایل سال 2000 در بحث های عمومی مورد اعتصاب قرار گرفت˓ به جای تجزیه و تحلیل های سازمان غذا و دارو و بیانات دانشمندان که همگی تاثیرات بالقوه مثبت این ماهی های جدید را نشان می دهد˓ این اعتراضات گروه های فعال بود که تبدیل به یک نکته برجسته شده بود.

دیگر حیوانات اصلاح و ویرایش ژنتیکی شده که در راه هستند:

اگر سالمون های AquAdvantage یک مدل در ایالات متحده است˓ دیگر حیوانات اصلاح و ویرایش ژنتیکی شده که به عنوان ذخایرغذایی در نظر گرفته شده بودند˓ می توانستند با راهی طولانی متشکل از موانع و پیچیدگی های فراوان روبه رو شوند˓ قبل از آن که به بازارهای فروش برسند. همچنین ممکن بود برخی از آن ها هرگز به بازار نرسند و به طور نامعینی در آزمایشگاه های افراد مختلف باقی بمانند. در اینجا به چند نمونه اشاره خواهیم کرد که همه ی آنها نشان داده اند که از لحاظ مزایایی که دارند˓ می توانند وعده هایی بسیار عالی باشند˓ اگر که راهی برای رسیدن به مصرف کننده بیابند:

گاو بدون شاخ : این یک ایده نسبتا ساده است˓حتی اگر فعالان ضد بیوتکنولوژی آن ها را “Frankencows“ (فوتوشاپی) خطاب کنند. به طور معمول گاوها باید فرآیند دردناک کندن شاخ را تحمل کنند˓ ولی می توان آن ها را طوری طراحی کرد که در همان مراحل ابتدایی بدون شاخ باشند. گاوهای آنگوس به طور طبیعی فاقد شاخ هستند˓ بنابراین می توان آن ها را به همان روش های سنتی بعد از گذشت بیش از نیم قرن پرورش داد یا اینکه می توانید از آن ها برای تولید گاو هایی بی شاخ از هر نوع مختلف استفاده کنید. اما گاوهای بدون شاخ را می توان خیلی سریعتر از طریق فناوری اصلاح ژنتیک ایجاد کرد. این کار در تحقیقات به خوبی انجام شده است˓ اما شما هنوز نمی توانید این دسته از گوشت ها را خریداری کنید و با توجه به سابقه ماهی های سالمون نمی توان مدت زمان مشخصی برای صبر کردن تا خرید این گوشت ها تعیین کرد.

زیست خوک ها: بیش از یک میلیارد خوک در جهان˓ هرساله پرورش می یابند و کشته می شوند و این کار مقدار زیادی فسفر معدنی تولید می کند˓ چون خوک ها قادر به انجام هیچ کاری بر روی فسفرهای معدنی که بلعیده اند˓ نیستند. اما خوک های اصلاح ژنتیکی شده از جنس خوک های یورک شر انگلستان ساخته شده اند که ژنوم آن توسط ژنی مصنوعی که بخشی از آن توسط ژن های E. coli و بخشی دیگر توسط ژن های کد کننده پروتئین های غده های بزاقی بناگوشی موش ساخته شده است˓ تکمیل شده است. این عمل خوک ها را قادر به هضم فسفرهای غیرآلی می کند˓ بنابراین کود هایی با فسفر کم تولید می کنند که مقدار آن در مقایسه با مقدار تولیدی از خوک های اصلاح نشده %75 کمتر است.

گاوهای مقاوم در برابر التهاب غدد پستان : ممکن است تصور کنید این بیماری فقط در انسان ها رواج دارد ولی در مورد گاو ها نیز به یک مشکل بزرگ تبدیل شده است – گاوها هنگام دوشیدن مقادیر زیاد شیر که باید آن را تحمل کنند˓ این التهاب را احساس می کنند. اماهنگام خروج مقادیر بسیار زیاد شیر˓ انواع مختلف گاوهای مهندسی شده پروتئینی را بیان می کنند که مانع التهاب می شود. این تکنولوژی نیز با آنکه نشان داده یک موفقیت مطلق است˓ کنار گذاشته شده و در انتظار است.

خوک های امگا-3 : بیکن و همچنین گوشت های دیگر قسمت های مختلف خوک غذاهای راحت و محبوبی هستند که عده ای از مردم جهان از آن لذت می برند˓ با این حال دانستن این نکته برای مردم مهم است که یا باید مصرف خود را کاهش دهند یا خطرات و افزایش بیماری های قلبی عروقی و مغزی را بپذیرند. این به خاطر سطح بالای هر دو چربی کل و چربی اشباع (تری گلیسیرید حاوی اسیدهای چرب فاقد پیوند دوگانه بین اتمهای کربن زنجیره هیدروکربنی خود) در گوشت است. اما اصلاح ژنوم خوک گونه ای از خوک ها را تولید کرده است که بافت های آن وجود آنزیم هایی را نشان می دهد که یک نوع اسید چرب غیر اشباع به نام امگا-3 تولید می کنند. اسیدهای چرب امگا-3 جایگزین بسیاری از زنجیره های اسید چرب اشباع می شوند که به طور معمول در چربی اطراف بافت های عضلانی خوک وجود دارند. طراحی و توسعه این مورد در دانشگاه میسوری به سال 2006 برمی گردد و موضوع گوشت های خوک اصلاح شده همراه با ترکیبی از انواع مختلف اسیدهای چرب که بیشتر شبیه به ترکیبات ماهی های سالمون است تا خوک ولی طعم گوشت خوک را دارد˓ در همین سطح پایان می یابد. اگر گوشت این خوک ها وارد بازار شوند˓ نه تنها بیماری ایجاد نمی کنند بلکه از عوامل آن هم جلوگیری می کنند. درحالی که در جوامع کنونی،  بیماری های قلبی علت اول مرگ و میر بوده و بیماری های عروق مغزی رتبه پنجم را دارا می باشد˓ تعداد مرگ و میرهای مربوط به استفاده از محصولات غذایی تراریخته صفر است. اما این فناوری امگا-3 که کناری در درون قفسه ها گذاشته شده اند مربوط به دهه پیش بوده است.

مرغ های مقاوم در برابر آنفلوآنزای پرندگان: در اوایل این دهه˓ در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند طراحی و توسعه یافته است که جوجه های حاصل این فناوری در برابر ویروس H5N1 مصون هستند. در واقع آنها نه آلوده خواهند شد و نه این ویروس را که عامل نابودی پرندگان است˓گسترش خواهند داد. مرغ های ویرایش ژنتیکی شده از مزیت خاصی در جهان درحال توسعه بهره مندند اما به دلیل گرانی و قیمت بالا˓ این تکنولوژی بیش ازحد دارد درون قفسه ها خاک می خورد.

ترجمه: علیرضا هاشمی

دانلود مقاله: مهندسی ژنتیک، تکنولوژی پیشرفته ای برای حیوانات مزرعه ای

 

 
برچسب‌ها
نمایش بیشتر

نوشته‌های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
EnglishIran
بستن
بستن