اختصاصی زیست فندارو رسانینانوبیوتکنولوژی دارویی

رویکردی نوین در دارورسانی هوشمند دگزامتازون

نانو دانه‌های هیدروژل مغناطیسی چندلایه با پوشش کیتوسان، حامل‌های هدفمند داروی دگزامتازون

براساس مطالعه انتشار یافته در مجله درشت‌مولکول‌های زیستی (Biological Macromolecules)، گروهی از پژوهشگران ایرانی موفق به ساخت دارو رسانی هوشمند با رویکردی نوین شدند. این نانو مواد سنتزی پوشش یافته، به‌صورت نانو دانه‌های هیدروژل مغناطیسی با ساختاری چندلایه هستند. این نانو دستگاه‌های زیست تخریب‌پذیر، به‌عنوان حامل‌های هدفمند داروی دگزامتازون (Dexamethasone) معرفی شدند.


امروزه با توسعه فناوری نانو، استفاده از نانو مواد در زمینه علوم پزشکی و دارویی، به‌ویژه دارورسانی هدفمند و کنترل شده، مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. نانوذرات مغناطیسی از پرکاربردترین انواع نانو مواد می‌باشند که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد نقش مهمی در زمینه زیست پزشکی به‌ویژه دارورسانی ایفا می‌کنند. از سوی دیگر هیدروژل‌ها نیز به دلیل خصوصیاتی نظیر عدم سمیت، اثرات جانبی اندک در مقایسه با سایر روش‌های مرسوم، ظرفیت بالای جذب آب و شبکه پلیمری با اتصالات عرضی، گزینه‌ای جذاب برای تحویل کنترلی دارو هستند.

گروهی از محققان دانشگاه شهید مدنی آذربایجان واقع در تبریز-ایران، نانومواد هیدروژل کروی مغناطیسی جدیدی را برای دارو رسانی حساس به pH معرفی کردند. در این مطالعه، نانو کربوکسی‌متیل سلولز (carboxymethyl cellulose) –به اختصار (NCMC)- با کربوکسی‌ متیله کردن نانو بلورهای سلولز ساخته‌شده و توسط نانوذرات Fe3O4 مغناطیسی شده‌است و در فرمول‌بندی هیدروژل‌های کروی آلژینات مورد استفاده قرار گرفت. سپس دانه‌های تهیه شده به دلیل ساختار بلوری سخت، و قابلیت انحلال پایین در آب و مایعات زیستی (pH)، توسط لایه کیتوسان پوشش داده شدند.

دارورسانی هوشمند
دارورسانی هوشمند

به‌گفته محمد کارزار جدّی و مهرداد محکم –پژوهشگران و نویسندگان مسئول این مطالعه-: “این نخستین بار است که NCMC با استفاده از کربوکسی‌متیله شدن CNC با کمک مونوکلرواستیک اسید ساخته شده و در ساختار دانه‌های آلژینات/کیتوسان پیوند یافته است.”

دگزامتازون به‌عنوان یک داروی مؤثر در درمان بالینی اختلالات حاد و مزمن چشمی، بیماری سرخرگ پس‌زانو و بیماری‌های التهابی نظیر آسم، مننژیت و روماتیسم مفصلی به‌عنوان داروی نمونه در این مطالعه انتخاب شد.

دارورسانی هوشمند
دارورسانی هوشمند

این نانوبلورهای سلولزی محلول در آب (NCMC) و دانه‌های هیدروژل دولایه با بهره‌گیری از شیوه‌های گوناگون از لحاظ اندازه، مورفولوژی (ریخت‌شناسی) سطح، اصلاح سطح، بلورینگی (قابلیت تبلور)، محتوای بارگیری دارو، روند رهایش دارو در شرایط آزمایشگاهی (in vitro) مورد بررسی قرار گرفتند. علاوه بر این، رفتار تورمی هیدروژل‌ها در سه محیط بافری و در محیط‌هایی شبیه‌سازی شده و مشابه با معده (1.2 pH)، روده (7.4 pH) و سلول‌های سرطانی (5.8 pH) مورد بررسی قرار گرفت.

براساس نتایج حاصل از بررسی‌های انجام شده، حضور MNCMC در فرمول‌بندی هیدروژل‌های کروی سبب بهبود درجه تورم، ظرفیت بارگیری دارو و رفتار رهایش دارو شده است. رهایش دانه‌ها در محیط آزمایشگاهی، نتایج فوق‌العاده‌ای براساس حساسیت به pH نمایش دادند و مانع از رهایش دارو در محدوده دستگاه گوارش (معده و روده) شدند. همچنین این دانه‌ها، حساسیت بالایی برای داروی دگزامتازون در 5.8 pH در مقایسه با سایر pHها از خود نشان دادند.

در انتها، مواد اولیه مقرون به‌صرفه، ساده و روش ساخت سبز، و نیز ویژگی‌های منحصر به فرد ساختاری این نانو مواد آن‌ها را حامل‌هایی سازگار با محیط‌ زیست، هوشمند و حساس مغناطیسی و بسیار مناسب جهت رهایش حساس به pH در فرایند دارورسانی ساخته است. از این‌رو می‌توان این دانه‌های هیدروژل را به‌عنوان یک سیستم دارورسانی بسیار توانمند معرفی کرد.

منبع
International Journal of Biological Macromolecules
برچسب‌ها
نمایش بیشتر

نوشته‌های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سـه + پنـج =

دکمه بازگشت به بالا
EnglishIran
بستن