دیدگاهعفونت ویروسی

آیا ایمنی به کووید-19 پایدار خواهد ماند!

به گفته محققان، افراد می‌توانند در طی یک سال دو بار به کروناویروس‌های با شدت متوسط مبتلا شوند. با شروع پاییز سال 2016 و ادامه تا سال 2018، محققان دانشگاه کلمبیا در منهتن شروع به جمع‌آوری سوآب‌های بینی از 191 کودک، معلم و کارکنان اورژانس کردند. در پایان، نقشه‌ای از ویروس‌های تنفسی مشترک و علائم آن‌ها و اینکه افرادی که بهبود می‌یابند چه مدت ایمن هستند، تهیه شد ولی با وجود آزمایش‌ها و مطالعات گسترده هنوز هم کسی نمی‌داند این ویروس چه زمانی از بین می‌رود و ایمنی به آن تا چه اندازه پایدار خواهد ماند.


این تحقیق روی چهار کروناویروس، HKU1 ،NL63 ،OC42 و C229E انجام شد که همه ساله به طور گسترده‌‌ای منتشر می‌شوند اما توجه زیادی به آن‌ها نمی‌شود زیرا فقط باعث سرماخوردگی جزئی می‌شوند. اما اکنون که یک کروناویروس جدید از همان خانواده بزرگ، SARS-CoV-2، به یک پاندمی تبدیل شده است، آگاهی در مورد ویروس‌های ضعیف‌تر، نشانه‌هایی از نحوه بروز این بیماری همه‌گیر را آشکار خواهد کرد.

آنچه محققان کلمبیا در گزارش اولیه خود اظهار می‌کنند، باعث نگرانی است. آن‌ها دریافتند که افراد غالباً در همان سال و گاهی بیش از یک بار با همان کوروناویروس مجدداً آلوده می‌شوند. بیش از یک سال و نیم، آزمایش ده‌ها نفر از داوطلبان دو یا سه بار برای همان ویروس مثبت شد، در یک مورد فقط چهار هفته بین نتایج مثبت فاصله بود. این یک تفاوت جدی با الگوی عفونت‌هایی مانند سرخک یا آبله مرغان است، که افرادی که بهبود می‌یابند می‌توانند تا آخر عمر ایمن بمانند. Jeffrey Shaman، سرپرست این مطالعه می‌گوید: “به نظر می‌رسد ایمنی به سرعت از بین می‌رود.”

این‌که کووید-19 از همان الگو پیروی می‌کند یا نه هنوز مشخص نیست، اما نتایج محققان کلمبیایی نشان می‌دهد که بخش عمده‌ای از بحث‌های عمومی درباره این همه‌گیری می‌تواند گمراه‌کننده باشد. صحبت از “گذر از پیک” و “مجوز مصونیت” برای کسانی که بهبود یافته‌اند، وجود دارد. عموماً تصور می‌شود که ایمنی به کووید-19 طولانی مدت است، اما در صورت زودگذر بودن چه اتفاقی خواهد افتاد؟

Matthew Frieman، که در حال مطالعه روی خانواده این ویروس در دانشگاه مریلند است، می‌گوید: “ما هر زمستان ویروس کرونا را می‌گیریم حتی اگر آزمایش ما منفی شده باشد. حتی اگر قبلاً آنتی‌بادی در بیش‌تر افراد ایجاد شده باشد، دوباره به ویروس مبتلا خواهند شد.” به گفته او: “ما واقعاً درک نمی‌کنیم که آیا این ویروس به مرور زمان تغییر می‌کند یا آنتی‌بادی‌ها از عفونت محافظت نمی‌کنند.”

ما در حال حاضر در مرحله پاندمی یا همه‌گیری هستیم. یعنی ویروس جدیدی که انسان‌ها کاملاً مستعد آن هستند، به سراسر سیاره فرستاده شده است و بشریت هنوز هم هدف کووید-19 است. از تاریخ 26 آوریل، حدود سه میلیون مورد تأیید شده یا یک در 2.500 نفر در کره زمین به این ویروس مبتلا شده‌اند (اگرچه بدون شک تعداد واقعی عفونت‌ها بیش‌تر است و این عدد تنها کسر کوچکی از جمعیت است). Takeshi Kasai، مدیر منطقه‌ای سازمان بهداشت جهانی، اخیراً هشدار داد تا زمانی که واکسن در دسترس نباشد، جهان باید آماده “روش جدیدی از زندگی” باشد.

علاوه بر این، تغییراتی مانند فاصله‌گذاری اجتماعی یا متوقف کردن پروازها ممکن است بزرگ‌ترین راهکارها در ایجاد مصونیت به ویروس نباشد. آیا مردم به ایمنی در برابر ویروس دست پیدا می‌کنند یا خیر، و چه مدت این ایمنی باقی خواهد ماند، و در نهایت چه چیزی طول مدت بیماری را تعیین می‌کند؟ این‌ها سؤالاتی است که محققان هنوز هم در پی یافتن پاسخ برای آن‌ها هستند.

شواهد اولیه اشاره به حداقل محافظت موقت در برابر ابتلای مجدد دارد. از آنجایی که اولین موارد در ماه دسامبر در چین رخ داده‌اند، هیچ موردی که دوباره آلوده شده باشد وجود ندارد. با این حال ازمایش برخی افراد، از جمله در کره جنوبی، برای بار دوم مثبت شده‌ است که این می‌تواند به دلیل خطاهای آزمایشی یا تداوم ویروس در بدن آن‌ها باشد. Mark Davis، محقق دانشگاه استنفورد می‌گوید: “افراد آلوده زیادی وجود دارند که زنده مانده‌اند، و به نظر نمی‌رسد دوباره آلوده شوند یا افراد دیگر را آلوده کنند.” بر اساس داده‌های حاصل از مطالعات جان هاپکینز، از تاریخ 26 آوریل، بیش از 800000 نفر به طور رسمی از این بیماری بهبود یافته‌اند.

محققان در چین نیز مستقیماً آزمایش کردند که آیا میمون‌های ماکاک در معرض ابتلای مجدد این ویروس قرار می‌گیرند یا خیر. آن‌ها میمون‌ها را به ویروس آلوده کردند و چهار هفته بعد، پس از بهبودی، دوباره این کار را انجام دادند. بار دوم، میمون‌ها علائمی ایجاد نکردند و محققان هیچ ویروسی را در گلوی آن‌ها پیدا نکردند.

آنچه معلوم نیست مدت پایداری ایمنی است و در حالی که فقط پنج ماه از زمان شیوع بیماری می‌گذرد، راهی برای این اطلاع وجود ندارد. اگر این ایمنی برای سراسر عمر باشد، پس همه بازماندگان در برابر گسترش پاتوژن از حمایت دائمی برخوردار خواهند بود. اما اگر مصونیت کوتاه مدت باشد، همان‌طور که برای کروناویروس‌های فعلی وجود دارد، کووید-19 می‌تواند به عنوان یک سوپرآنفولانزای فصلی با نرخ مرگ‌و‌میر بالا عمل کند که پس از زمستان طی یک موج ناخوشایند ظاهر ‌شود.

جدیدترین مدل‌های کامپیوتری این بیماری همه‌گیر دریافته‌اند که مدت زمان مصونیت یک فاکتور اساسی و شاید مهم‌ترین عامل حیاتی خواهد بود. یک مدل، از دانشگاه هاروارد که در مجله Science منتشر شده است، فصلی شدن ویروس کووید 19 را نشان می‌دهد. یعنی، هر سال یا هر دو سال یک بار تجدید حیات در زمستان رخ می‌دهد زیرا ایمنی در جمعیت ایجاد می‌شود و پس از مدتی از بین می‌رود.

محققان هاروارد پس از آزمایش سناریوهای مختلف به این نتیجه رسیدند که پیش‌بینی‌های آن‌ها مبنی بر اینکه چه تعداد از مردم در پایان سال به کووید-19 در سال‌های آینده مبتلا می‌شوند بستگی بسیار زیادی به میزان مصونیت جمعیت، کاهش ایمنی، و میزان این کاهش دارد. به عبارتی، عامل مهم در پیش‌بینی مسیر شیوع کاملاً ناشناخته است.

از آنجا که سایر کروناویروس‌های انسانی ضعیف هستند، به اندازه آنفولانزا مورد توجه قرار نگرفته‌اند، ویروسی در حال تغییر شکل که از نظر ژنتیکی برای ساخت واکسن جدید هر ساله آنالیز می‌شود. اما هنوز مشخص نیست که آیا کروناویروس‌های مشترک از طریق روش‌های خاصی جهش می‌یابند که به آن‌ها امکان فرار از سیستم ایمنی بدن را می‌دهد، یا اینکه دلایل دیگری وجود دارد که مصونیت بدن بسیار کوتاه مدت است.

Burtram Fielding، ویروس‌شناس دانشگاه Cape غربی در آفریقای جنوبی که گزارش‌های علمی را در این زمینه دنبال می‌کند، می‌گوید: “هیچ مراقبت همگانی در برابر ویروس کرونا وجود ندارد. با این‌که سرماخوردگی 20 میلیارد دلار در سال هزینه بر دولت تحمیل می‌کند، بازهم این ویروس‌ها کشته نمی‌شوند، و هر چیزی را که مرگی برای آن وجود ندارد مراقبتی هم نخواهد داشت.” پروژه جهانی Virome در منهتن، به سرپرستی Shaman و با بودجه وزارت دفاع، یک استثناء است. هدف از این کار شناسایی ویروس‌های تنفسی با هدف نهایی داشتن یک ردیاب زنده در زمینه گردش عفونت‌های شایع در شهر است.

یکی از یافته‌های این پروژه این است، افرادی که دو بار همان کروناویروس را گرفته‌اند، برای بار دوم علائم کم‌تری نداشته‌اند. درعوض، برخی از افراد هرگز علائمی از این بیماری نشان ندادند و برخی هم دو یا سه بار سرماخوردگی شدید داشتند. به گفته Shaman، شدت عفونت در خانواده‌ها مشابه بود و این پایه ژنتیکی آن را نشان می‌دهد.

سوال بزرگ این است که این مقاومت کوتاه‌مدت در برابر ویروس‌های سرماخوردگی متداول، برای کووید-19 به چه معنی است. آیا این احتمال وجود دارد که این بیماری به یک نسخه کشنده از ویروس سرماخوردگی، که همواره وجود دارد، تبدیل شود و سالانه 10٪ یا 20٪ از جمعیت را آلوده کند، و هم‌چنان به کشتن یک نفر در هر 100 نفر هم ادامه دهد؟ در این صورت، به طاعونی تبدیل می‌شود که می‌تواند نرخ فعلی رشد جمعیت جهان را تا یک دهم اصلاح کند.

مطالعات بزرگی در زمینه مصونیت به کووید-19 در حال انجام است که باید به سؤالات آن‌ها پاسخ داد. آلمان در نظر دارد جمعیت خود را در مورد آنتی‌بادی‌های ضد ویروس بررسی کند. در آمریکای شمالی، 10،000 بازیکن و سایر کارمندان لیگ اصلی بیسبال نمونه‌های خون گرفته شده با نیدل را برای مطالعه در دسترس محققان قرار داده‌اند. در ماه آوریل، مؤسسات ملی بهداشت آمریکا مطالعات نمونه‌برداری از سرم کووید-19 را آغاز کرد، که به گفته این افراد، از 10،000 نفر نمونه خون جمع‌آوری و آنتی‌بادی‌های موجود در خون آن‌ها بررسی شد. چنین گزارش‌هایی می‌توانند تعیین کنند که چه تعداد از افراد در معرض ویروس قرار گرفته‌اند، از جمله کسانی که هیچ علامتی نداشته‌اند یا فقط علائم خفیفی داشتند.

محققان هم‌چنین به منظور سنجش ماهیت و شدت پاسخ‌های ایمنی، از طریق خون افراد مبتلا به کووید-19 در حال جستجو هستند تا دریابند ارتباطی بین آن‌ها و نحوه بیماری افراد وجود دارد یا خیر. Davis می‌گوید: “آنچه که اکنون در مورد ویروس کرونا حائر اهمیت است، نیاز به نظارت بر ایمنی است، زیرا در برخی از افراد ایمنی کاهش می‌یابد و برخی دیگر در حال مرگ هستند. شیب جدی است و هیچ کس واقعاً نمی‌داند چرا.”.

سیستم ایمنی بدن ما برای پاسخ به پاتوژن‌هایی که قبلاً با آن‌ها مواجه نشده است مکانیسم‌های مختلفی دارد. آنتی‌بادی‌های ساخته شده توسط سلول‌های B، ویروس را در برگرفته و اجازه نمی‌دهند سلول‌ها را آلوده کنند. در ضمن، سلول‌های T پاسخ ایمنی را تنظیم یا سلول‌های آلوده را نابود می‌کنند. پس از پایان عفونت، نسخه‌های “حافظه” درازمدت از هر نوع سلول می‌تواند شکل بگیرد.

کووید-19 چه نوع حافظه ایمنی ایجاد می‌کند؟ Stephen Elledge، متخصص ژنتیک در دانشگاه هاروارد می‌گوید: “شدت این بیماری می‌تواند آن را در طبقه‌بندی متفاوتی از سرماخوردگی معمولی قرار دهد. شما ممکن است برای یک هفته دچار سرماخوردگی شوید، در حالی که اگر سه هفته بسیار وحشتناک را پشت سر بگذارید، این ممکن است مدت زمان طولانی‌تری در حافظه شما باقی بماند.” نشانه‌های دیگر ناشی از شیوع سارس در سال 03-2002، یک عفونت تنفسی حتی کشنده‌تر از کووید 19 بود. شش سال پس از شیوع سارس، پزشکان در پکن به دنبال پاسخ ایمنی در بین بازماندگان بودند. آن‌ها هیچ آنتی‌بادی و یا سلول‌های B با حافظه طولانی مدت پیدا نکردند، اما سلول‌های T حافظه را یافتند.

پزشکان موفق شدند شیوع سارس را پس از حدود 8000 مورد متوقف کنند و دریافتند که سلول‌های T آن‌ها می‌تواند نشانه‌ای از ایمنی مداوم باشد. مطالعه‌ای در ارتباط با واکسن در موش‌ها نیز نشان داد زمانی که دانشمندان سعی کردند سلول‌های T حافظه را دوباره با سارس آلوده کنند، حیوانات از شدیدترین پیامدهای آن مصون ماندند. به عقیده Frieman، تمام این عدم اطمینان در مورد پاسخ ایمنی به کروناویروس‌ها بدان معنی است که هنوز احتمال کمی برای پیش‌بینی زمان اتمام شیوع یا چگونگی آن وجود دارد و در واقع هیچ کس نمی‌داند این ویروس چه زمانی از بین خواهد رفت.

نویسنده: Antonio Regalado

توسط
MIT Technology Review
برچسب‌ها
نمایش بیشتر

نوشته‌های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
EnglishIran
بستن
بستن